Çevrimiçi her hareketiniz izlenebilir: ISP'niz, reklamcılar, hükümetler ve hackerlar. VPN bu izlemeye karşı güçlü bir kalkan olabilir. Peki nasıl? Ve VPN tek başına yeterli mi?
İçindekiler
👁️ Sizi Kim İzliyor?
1. İnternet Servis Sağlayıcınız (ISP)
ISP'niz tüm internet trafiğinizi görebilir:
- Hangi siteleri ziyaret ettiğinizi
- Ne kadar süre kaldığınızı
- Ne indirdiğinizi
- Kiminle iletişim kurduğunuzu
Türkiye'de ISP'ler bu verileri saklamak zorundadır.
2. Reklamcılar ve Teknoloji Şirketleri
Google, Facebook ve diğerleri:
- Arama geçmişinizi
- Konum bilgilerinizi
- Alışveriş alışkanlıklarınızı
- Sosyal bağlantılarınızı izler
3. Hükümetler
Çeşitli gözetim programları mevcut. 5 Eyes, 9 Eyes, 14 Eyes ülkeleri istihbarat paylaşımı yapar.
4. Hackerlar
Özellikle halka açık Wi-Fi'larda aktiftirler. "Ortadaki adam" saldırılarıyla verilerinizi çalabilirler.
5. İş Yeriniz/Okulunuz
Kurumsal ağlarda aktiviteniz izlenebilir.
🛡️ VPN Gizliliğinizi Nasıl Korur?
1. Trafik Şifreleme
VPN, tüm internet trafiğinizi AES-256 ile şifreler. ISP dahil kimse içeriğe erişemez.
2. IP Adresi Gizleme
Gerçek IP adresiniz yerine VPN sunucusunun IP'si görünür. Konumunuz ve kimliğiniz gizlenir.
3. DNS Koruması
DNS sorgularınız şifreli tünelden geçer. ISP hangi sitelere gittiğinizi göremez.
4. Halka Açık Wi-Fi Güvenliği
Kafe, havalimanı gibi yerlerde verileriniz şifreli, hackerlar erişemez.
VPN Olmadan vs VPN ile
| Görülebilen | VPN Olmadan | VPN ile |
|---|---|---|
| IP Adresi | ✅ Görünür | ❌ Gizli |
| Konum | ✅ Görünür | ❌ Gizli |
| Ziyaret Edilen Siteler | ✅ ISP görür | ❌ Gizli |
| İndirilen Dosyalar | ✅ Görünür | ❌ Şifreli |
⚠️ VPN'in Korumadığı Şeyler
VPN güçlü bir araç ama sihirli değnk değil:
1. Giriş Yaptığınız Hesaplar
Google'a VPN ile giriş yapsanız bile Google sizi tanır. Hesap bazlı izleme devam eder.
2. Çerezler (Cookies)
Siteler tarayıcınıza çerez bırakarak sizi takip edebilir.
3. Tarayıcı Parmak İzi
Tarayıcı ayarlarınız, eklentileriniz, ekran çözünürlüğünüz vs. benzersiz bir "parmak izi" oluşturur.
4. Malware/Virüsler
VPN, cihazınızdaki zararlı yazılımlardan korumaz.
5. Phishing
Sahte sitelere VPN ile de gidebilirsiniz. Dikkatli olun!
6. VPN Sağlayıcısı
ISP yerine VPN sağlayıcısına güvenmeniz gerekir. Bu yüzden ücretsiz VPN'lerden kaçının.
🔐 Gizlilik için En İyi VPN'ler
Gizlilik odaklı VPN seçerken dikkat edilecekler:
- Denetlenmiş no-log politikası
- Güvenli merkez lokasyonu
- Güçlü şifreleme
- Kill switch
🥇 ProtonVPN - Gizlilik Şampiyonu
- 🇨🇭 İsviçre merkezli (en güçlü gizlilik yasaları)
- ✅ Tam açık kaynak
- ✅ Bağımsız denetimli no-log
- ✅ Secure Core (çok atlamalı)
- ✅ CERN/MIT geçmişi
🥈 NordVPN - Dengeli Seçenek
- 🇵🇦 Panama merkezli (veri saklama yok)
- ✅ İki kez denetlenmiş no-log (PwC, Deloitte)
- ✅ Double VPN seçeneği
- ✅ Threat Protection (reklam engelleyici)
🥉 ExpressVPN
- 🇻🇬 Virgin Adaları merkezli
- ✅ TrustedServer (RAM-only, log tutamaz)
- ✅ Çoklu denetim
Detaylı karşılaştırma: NordVPN vs ExpressVPN vs ProtonVPN
🔒 VPN'e Ek Gizlilik Önlemleri
1. Gizlilik Odaklı Tarayıcı
- Firefox: Özelleştirilebilir, açık kaynak
- Brave: Yerleşik reklam engelleyici
- Tor Browser: Maksimum anonimlik (yavaş)
2. Gizlilik Eklentileri
- uBlock Origin: Reklam ve izleyici engelleyici
- Privacy Badger: Otomatik izleyici engelleme
- HTTPS Everywhere: Şifreli bağlantı zorla
3. Arama Motoru
- DuckDuckGo: İzleme yapmaz
- Startpage: Google sonuçları, gizlilik ile
4. E-posta
- ProtonMail: Şifreli e-posta
- Tutanota: Gizlilik odaklı
5. Mesajlaşma
- Signal: Uçtan uca şifreleme
💡 Pratik Gizlilik İpuçları
- VPN'i sürekli açık tutun - Özellikle halka açık ağlarda
- Kill switch'i etkinleştirin - VPN düşerse koruma devam eder
- Düzenli çerez temizliği yapın
- Gereksiz hesaplardan çıkış yapın
- 2FA kullanın - Güvenliği artırır
- Yazılımları güncel tutun
- Şüpheli bağlantılara tıklamayın
- Konum servislerini sınırlayın
Sonuç
VPN, çevrimiçi gizliliğiniz için temel bir araçtır. ISP izlemesini, halka açık Wi-Fi tehlikelerini ve birçok takip yöntemini engeller.
Ancak tam gizlilik için VPN tek başına yetmez. Tarayıcı alışkanlıklarınızı gözden geçirin, gizlilik araçları kullanın ve dijital ayak izinizi minimize edin.
Başlangıç için:
Gizliliğinizi Koruyun
İsviçre merkezli, açık kaynak, bağımsız denetimli VPN ile başlayın.
ProtonVPN İncele →